Bir askeri uzman olarak komutlandırdığımız yapay zekaya İsrail-İran savaşının sonucunu ve yaşanması en muhtemel senaryoları sorduk.
İşte, İsrail - İran savaşını kim kazanır sorusuna yapay zekanın verdiği yanıt:
"Kısa vadede askeri olarak üstün gelen taraf İsrail olur. Ancak bu, savaşın doğrudan bir “zafer” getireceği anlamına gelmez.
İsrail’in Avantajları:
Teknolojik ve hava üstünlüğü (F-35, Demir Kubbe, Arrow-3 sistemleri).
ABD’den doğrudan askeri ve istihbari destek
Hızlı ve etkili istihbarat ağı (Mossad, Aman).
Nokta atışı stratejik saldırılarla İran’ın altyapısını vurma kabiliyeti.
İran’ın Avantajları:
Yüksek sayıda balistik füze stoğu.
Yüzlerce binlik klasik ordu gücü.
Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen'de vekil unsurlar (Hizbullah, Haşdi Şabi, Husiler).
Asimetrik harp kabiliyeti ve siber saldırı kapasitesi.
Savaş Ne Kadar Sürer?
En olası senaryoda savaş 2-4 hafta arası yüksek yoğunluklu, sonrasında aylar sürebilecek düşük yoğunluklu bölgesel çatışmalar şeklinde ilerler. Neden?
İran’ın doğrudan İsrail’e erişimi yok; savaşı vekil aktörlerle sürdürecektir.
İsrail nokta hedefli saldırılarla hızlı üstünlük kurabilir ama iş işgale gelirse sürdürülemez hale gelir.
İran topyekûn savaşa girerse, içerideki istikrarsızlıklar (ekonomi, protestolar) patlayabilir.
ABD veya Rusya’nın müdahalesi savaşı hızla sınırlar.
En Olası Savaş Senaryosu (Gerçekçi Tahmin)
“Vekil Harbi + Sınırlı Karşılıklı Füze Saldırıları” Senaryosu
İsrail, İran’ın nükleer altyapısını ve askeri üslerini nokta atışlarla vurur.
İran, doğrudan karşılık yerine Hizbullah ve Husiler üzerinden İsrail’e füze yağdırır.
İsrail, Lübnan-Gazze-Suriye hattında kara ve hava operasyonları başlatır
ABD, İsrail’e destek verir; İran’a karşı ekonomik ve siber yaptırımlar artar.
İran iç kamuoyu hareketlenir, muhtemelen rejim baskıyı artırır
Birkaç hafta içinde çatışmalar diplomatik baskılarla sınırlanır, ancak Orta Doğu’nun istikrarı yıllarca sarsılır.
Kimin "kazandığı" nasıl ölçülür?
Askerî kazanç mı? → İsrail
Siyasi propaganda zaferi mi? → İran
Uluslararası meşruiyet ve destek? → İsrail + Batı
Bölgesel nüfuz alanı genişlemesi? → Belirsiz, çünkü savaş sonrası kaotik olur
Sonuç
Bu savaşın kazananı olmaz, ama en az zararla çıkan taraf İsrail olur. Ancak bu da İsrail için ekonomik, diplomatik ve sosyal bir bedel doğurur. İran ise muhtemelen iç politik krizlerle boğuşmak zorunda kalır. Her iki taraf için de uzun vadede kayıplar büyüktür."
