Uzmanından uyarı: "Her unutkanlık demans değildir"
Uzmanından uyarı: "Her unutkanlık demans değildir"
Demansın ‘40 yaşına düştüğü’ yönündeki söylemlerin klinikte sıkça dile getirildiğini ancak 40-55 yaş aralığında unutkanlık şikayetiyle başvuran hastaların büyük çoğunluğunda demans saptanmadığını belirten Medicana Sağlık Grubu Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. M. Zülküf Önal, bu yakınmaların en sık depresyon ve anksiyete ile post-COVID benzeri tablolardan kaynaklandığını vurguladı.
Toplumda ‘gençlerde unutkanlık arttı’ algısının büyük ölçüde demans dışı nedenlerle sağlık kuruluşlarına yapılan başvuruların artmasından ve tanı yöntemlerine daha erken ve kolay erişilmesinden kaynaklandığını belirten Medicana International Ankara Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. M. Zülküf Önal, manyetik rezonans görüntüleme olanaklarının yaygınlaşması, bilişsel tarama testlerinin artması ve hekim ile toplum farkındalığının yükselmesiyle birlikte daha fazla vakanın tanı aldığını, bunun da ‘demans genç yaşlara indi’ algısını güçlendirdiğini söyledi.
"Unutkanlığın seyri önemli"
Genç başlangıçlı demansın 45-64 yaş aralığında görüldüğünü, 45 yaş altının ise ‘çok genç başlangıçlı’ olarak ayrıca değerlendirildiğini belirten Önal yaşlılığın tanımının değişmesi ile demansın artık sadece Alzheimer hastalığı ile birlikte görülen bir belirti olmadığını vurguladı. Önal, "1970’lerde 60 yaş ‘yaşlı’ kabul edilirken, bugün 65 yaş yaşlılığın başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Genç başlangıçlı demans nadirdir. Sistematik derlemeler, 30-64 yaş için prevalansı yaşla birlikte hızla arttığını ancak genç yaşlarda oldukça düşük seyrettiğini göstermektedir. Bu nedenle değerlendirmede işlev kaybı, unutkanlığın seyri ve objektif test bulguları esas alınmalıdır. Depresyon veya anksiyete ile demansı ayırt etmek çoğunlukla ek tetkiklere gerek kalmadan muayene ile mümkündür. Yakınmalar dalgalı seyrediyor, gün gün değişiyor ve stresle artıyorsa; motivasyon, enerji, uyku belirgin şekilde bozulmuşsa ve hasta yakınları ‘isteksiz/dağınık’ olduğunu ifade ediyorsa depresyon ve/veya anksiyete düşünülmelidir. Buna karşın sinsi başlangıçlı, aylar ya da yıllar içinde yavaş ama belirgin ilerleyen bir tablo; yeni bilgileri öğrenmede belirgin güçlük, aynı soruların tekrarı ve günlük yaşam işlevlerinde kayıp nörodejeneratif bir süreci akla getirmelidir. Genç yaşta ‘psödo demans’ sanılan tablo depresyon olabileceği gibi tam tersi şekilde depresyon ya da kişilik değişimi olarak etiketlenen bir demans tablosu da gözden kaçabilir. Bu nedenle hasta yakını gözlemleri, nöropsikolojik testler ve beyin MR ile değerlendirme önemlidir" değerlendirmesinde bulundu.
"Deli dana hastalığı da olabilir"
Unutkanlık şikayeti olan genç bir hastada iş veya okul performansında belirgin düşüş, günlük yaşam işlevlerinde kayıp; nesne adlandıramama, anlam kaybı ve akıcılık bozukluğu gibi dil sorunları; tanıdık yerleri bulamama gibi yönelim bozuklukları ya da dürtüsellik, sosyal uygunsuzluk ve empati kaybı gibi kişilik ve davranış değişiklikleri varsa demans olasılığının mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirten Önal, şu ifadeleri kullandı:
"Buna ek olarak yeni başlayan fokal güçsüzlük, denge bozukluğu, epileptik nöbet, hızlı progresyon gibi nörolojik bulguların eşlik ettiği ve haftalar-aylar içinde hızla kötüleşen tablolar deli dana hastalığını akla getirmelidir. Ailede özellikle 60 yaş altında demans öyküsü varsa bu durum ayrıca dikkatle incelenmelidir. Şikayetlerin 4-6 haftayı aşması ve ilerleyici bilişsel bozulma ile işlev kaybının eşlik etmesi halinde acil ve ayrıntılı nörolojik değerlendirme gereklidir."
Toplumda ‘gençlerde unutkanlık arttı’ algısının büyük ölçüde demans dışı nedenlerle sağlık kuruluşlarına yapılan başvuruların artmasından ve tanı yöntemlerine daha erken ve kolay erişilmesinden kaynaklandığını belirten Medicana International Ankara Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. M. Zülküf Önal, manyetik rezonans görüntüleme olanaklarının yaygınlaşması, bilişsel tarama testlerinin artması ve hekim ile toplum farkındalığının yükselmesiyle birlikte daha fazla vakanın tanı aldığını, bunun da ‘demans genç yaşlara indi’ algısını güçlendirdiğini söyledi.
"Unutkanlığın seyri önemli"
Genç başlangıçlı demansın 45-64 yaş aralığında görüldüğünü, 45 yaş altının ise ‘çok genç başlangıçlı’ olarak ayrıca değerlendirildiğini belirten Önal yaşlılığın tanımının değişmesi ile demansın artık sadece Alzheimer hastalığı ile birlikte görülen bir belirti olmadığını vurguladı. Önal, "1970’lerde 60 yaş ‘yaşlı’ kabul edilirken, bugün 65 yaş yaşlılığın başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Genç başlangıçlı demans nadirdir. Sistematik derlemeler, 30-64 yaş için prevalansı yaşla birlikte hızla arttığını ancak genç yaşlarda oldukça düşük seyrettiğini göstermektedir. Bu nedenle değerlendirmede işlev kaybı, unutkanlığın seyri ve objektif test bulguları esas alınmalıdır. Depresyon veya anksiyete ile demansı ayırt etmek çoğunlukla ek tetkiklere gerek kalmadan muayene ile mümkündür. Yakınmalar dalgalı seyrediyor, gün gün değişiyor ve stresle artıyorsa; motivasyon, enerji, uyku belirgin şekilde bozulmuşsa ve hasta yakınları ‘isteksiz/dağınık’ olduğunu ifade ediyorsa depresyon ve/veya anksiyete düşünülmelidir. Buna karşın sinsi başlangıçlı, aylar ya da yıllar içinde yavaş ama belirgin ilerleyen bir tablo; yeni bilgileri öğrenmede belirgin güçlük, aynı soruların tekrarı ve günlük yaşam işlevlerinde kayıp nörodejeneratif bir süreci akla getirmelidir. Genç yaşta ‘psödo demans’ sanılan tablo depresyon olabileceği gibi tam tersi şekilde depresyon ya da kişilik değişimi olarak etiketlenen bir demans tablosu da gözden kaçabilir. Bu nedenle hasta yakını gözlemleri, nöropsikolojik testler ve beyin MR ile değerlendirme önemlidir" değerlendirmesinde bulundu.
"Deli dana hastalığı da olabilir"
Unutkanlık şikayeti olan genç bir hastada iş veya okul performansında belirgin düşüş, günlük yaşam işlevlerinde kayıp; nesne adlandıramama, anlam kaybı ve akıcılık bozukluğu gibi dil sorunları; tanıdık yerleri bulamama gibi yönelim bozuklukları ya da dürtüsellik, sosyal uygunsuzluk ve empati kaybı gibi kişilik ve davranış değişiklikleri varsa demans olasılığının mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirten Önal, şu ifadeleri kullandı:
"Buna ek olarak yeni başlayan fokal güçsüzlük, denge bozukluğu, epileptik nöbet, hızlı progresyon gibi nörolojik bulguların eşlik ettiği ve haftalar-aylar içinde hızla kötüleşen tablolar deli dana hastalığını akla getirmelidir. Ailede özellikle 60 yaş altında demans öyküsü varsa bu durum ayrıca dikkatle incelenmelidir. Şikayetlerin 4-6 haftayı aşması ve ilerleyici bilişsel bozulma ile işlev kaybının eşlik etmesi halinde acil ve ayrıntılı nörolojik değerlendirme gereklidir."
Anahtar Kelimeler:
uzmanından
uyarı:
"her
unutkanlık
demans
değildir"
Ormanda kaybolan yaşlı kadın baygın halde bulundu
Kars’ta "Yasa Dışı Bahis" uygulaması: 61 işyeri de...
Otomobil ile motosiklet çarpıştı: 1 yaralı
Selendi’de gece kan bağışı seferberliği
Selendi’de minikler Hacivat-Karagöz ile buluştu
Erzincan’da trafik kazası: 1 yaralı
Bursa’da iki tırın çarpıştığı kazada 1 kişi hayatı...
Bursa’da apartmanın çatı katında yangın
Adana’da bir genç elindeki kolonya şişesiyle dehşe...
Apartmanın teras katı alevlere teslim oldu
Bursa İnegöl’de sürücülere şok uygulama: 448 bin T...
Tekirdağ’da "Dur" ihtarına uymayan sürücü aracını ...
Kaza sonrası cam ve plastik parçalarıyla dolan yol...
Davul ve klarnet eşliğinde geleneksel sahur halayı...
Sultan Sazlığı’nda çıkan yangın 3 günde kontrol al...
Aksaray’da 3 çocuk 1 genci darp edip bıçakla ağır ...
Malatya’ya konuşlandırılacak patriot için sevkiyat...
Motosiklete çarpan otomobil takla atarak ters dönd...
Antakya’da kızartma makinesinden çıkan yangında dö...
Edirne’de 339 adet uyuşturucu hap ele geçirildi
Mardin’de ölü bulunan 16 yaşındaki kız çocuğu olay...
Otomobil refüje çarptı, araçta sıkışan sürücüyü it...
FETÖ üyesi ihraç polis yakalandı
Kalp anomalisi tespit edilen bebek uçak ambulansla...
Atmacacılık geleneği için Meclis’ten karar çıktı
Manavgat Belediyesi’ne yönelik ’yolsuzluk’ davasın...
Aydın’da yaşlı adam evinde ölü bulundu
Tekirdağ’da feci kaza: Çöp toplayan kadın kamyonun...
Manisa’da okul servislerine sıkı denetim
Otobüs terminallerinde emniyet kemeri denetimi
Çorum’da aranan 104 kişi tutuklandı
Yozgat’ta okul müdürünü darbeden saldırgan tutukla...
Sivas’ta ticari araç bariyere çarptı: 1 yaralı
Bursa’da iftara dakika kala feci kaza: 1 yaralı
Bursa’da AVM’de esrarengiz ölüm
Ormanlık alandaki yayla evi yanarak kullanılmaz ha...
Malatya’da iki otomobil çarpıştı: 3 yaralı
Bahçesaray’daki minik hasta helikopter ambulansla ...
Kahramanmaraş’ta sanayi sitesinde yangın
Kazada hayatını kaybeden gencin bağışlanan organla...
Yalova’da 12 yaşındaki Kerem’in ölümüne ilişkin da...
İran’da hayatını kaybeden tır şoförünün yakınları,...
Tarihi sokakta paylaşım sofrası
Şanlıurfa’da 4 milyon TL’lik kaçak cep telefonu el...
Çanakkale Boğazı’nda karaya oturan gemi için kurta...
Motosiklet yayaya çarptı: 2 yaralı
Trafikte direksiyon başında fenalaşan sürücü hasta...
İzmir’de trafikte aracın önünü kesen sürücüye ağır...
Defne’de uçurumdan yuvarlanan otomobil sürücüsü ya...
Bursa’da otomobil park halindeki tırın altına gird...
Tayland’da yolcu uçağı sert iniş yaptı: Uçağın ini...
İsviçre’deki otobüs yangını failinin İsviçre vatan...
Aksaray’da iki motosiklet çarpıştı: 4 yaralı
Aksaray’da iki otomobil çarpıştı: 2 yaralı
Fethiye’de bungalov ev yangını
Elazığ araç bariyerlere ok gibi saplandı: 2 yaralı...
Mardin’de uyuşturucu operasyonu: 2 gözaltı
Çanakkale Boğazı’nda makina arızası yapan gemi kar...
Kendisine istismarda bulunduğunu iddia ettiği şahs...
Sahilde ölü bulunan iş adamı son yolculuğuna uğurl...
Gaziantep’te ‘kaynak’ yapan 389 araca 1,7 milyon T...
Uzmanından nefes darlığını azaltan egzersiz tavsiy...
60 yataklı Dicle Devlet Hastanesi’nin yapımının yü...
Hürmüz Boğazı’nda 28 Şubat’tan bu yana 14 gemi sal...
Seydişehir’de otomobiller çarpıştı: 2 yaralı
Kocası tarafından öldürülen kadın son yolculuğuna ...
Rize’de kaçakçılık operasyonu
İran’da tırına şarapnel parçası isabet eden Türk t...
11.4° / 3.6°

