NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ay sonu Hollanda’nın Lahey kentinde gerçekleştirilecek NATO zirvesine Ukrayna’nın davet edildiğini açıkladı. Rutte, "Ukrayna’yı ben davet ettim ve programı zamanında açıklayacağız. Neler olacağını göreceksiniz" dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, yarın Belçika’nın başkenti Brüksel’de gerçekleştirilecek NATO Savunma Bakanları Toplantısı öncesinde gazetecilerle bir araya geldi. Genel Sekreter Rutte, yarınki toplantıda bu ayın sonunda Hollanda’nın Lahey kentinde gerçekleştirilecek NATO zirvesine hazırlık ve Ukrayna’ya destek konularına odaklanacağını ifade etti.
"Yarınki toplantıda büyük bir adım atılacak"
Dünyanın giderek daha tehlikeli bir yer haline geldiğini vurgulayan Rutte, "Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü vahşi savaş, terör tehdidi ve yoğun bir küresel rekabet söz konusu. Halklarımızı ve yaşam tarzımızı korumaya devam edeceğiz. Bu nedenle NATO’yu daha güçlü, daha adil ve daha etkili bir ittifak haline getirmeliyiz" dedi. NATO üyesi ülkelerin savunma bakanlarının yarınki toplantıda büyük bir adım atarak NATO’nun caydırıcılığı ve savunmasının güçlendirilmesi için iddialı hedefler üzerinde anlaşma sağlayacaklarını ifade eden Rutte, "Hava ve füze savunması, uzun menzilli silahlar, lojistik ve büyük kara manevra birlikleri, en öncelikli konular arasında yer alıyor. Her türlü tehditle yüzleşmeye hazır olabilmek ve ortak savunma planlarımızı tam anlamıyla hayata geçirebilmek için daha fazla kaynağa, kuvvete ve kabiliyete ihtiyaç duyuyoruz" diye konuştu. Yeni hedeflere ulaşılması için savunma harcamalarının önemli ölçüde artırılması gerektiğini söyleyen Rutte, söz konusu acil ihtiyacın tartışılacağını ifade etti. Toplantıda NATO’nun Ukrayna’ya desteğini ve savaşın sona erdirilmesinin gerekliliğinin de konuşulacağını kaydeden Rutte, "Ayrıca bugün ilerleyen saatlerde NATO müttefikleri, ortaklarımız ve Ukrayna, Almanya ile İngiltere başkanlığında Ukrayna Savunma Temas Grubu toplantısına katılacak. Bu toplantı, Ukrayna’nın Rus saldırganlığına karşı mücadelesine verilen desteğin sürdürülmesine odaklanacak" dedi. Müttefik ülkelerin yarın NATO Ukrayna Konseyi’nde Ukrayna Savunma Bakanı Rüstem Umerov ve Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile bir araya geleceklerini de kaydeden Rutte, Umerov’un savaş alanındaki son durumu aktaracağını ve barış arayışına ilişkin değerlendirmelerini sunacağını söyledi.
"Putin, bir daha asla böyle bir şeye kalkışmamalı"
Rutte, konuşmasının ardından gazetecilerin sorularını cevapladı. Rusya-Ukrayna arasında İstanbul’da gerçekleştirilen barış görüşmelerinin ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile müzakerelerin mümkün olup olmadığı yönünde bir soru alan Rutte, "Burada takdir edilmesi gereken şey, ABD Başkanı Donald Trump’ın buradaki tıkanıklığı çözmüş olmasıdır. Çünkü bu yılın Ocak ayına kadar Ukrayna ve Rusya arasında doğrudan görüşme gerçekleşmiyordu ve bence Trump’ın bunu yapmış olması önemli. Elbette bu kolay değil ve Ukrayna’da kalıcı ve sürdürülebilir bir barışın tesis edildiğinden emin olmamız gerekiyor. ABD’nin, müttefiklerin ve Ukrayna’nın istediği şey de bu. Putin, bir daha asla böyle bir şeye kalkışmamalı. Bu da onu denememiz gerektiği, onunla ya da en azından ekibiyle oturup konuşmamız ve tartışmamız gerektiği manasına geliyor. Bu konuda öncülüğü ABD’nin üstlenmiş olmasından memnuniyet duyuyorum" dedi.
"Ukrayna’ya asla bir barış veya ateşkes antlaşması çerçevesinde NATO’ya üye olma sözü verilmiş değil"
Ukrayna’ya verilen destek taahhütleri ve Ukrayna’nın NATO üyeliğine ilişkin bir soruyu cevaplayan Rutte, "Washington’da alınan karar, Ukrayna’ya NATO’ya üyelik konusunda geriye dönüşü olmayan bir süreç sunulmasıdır ve bu hala geçerli. Bu konuda bir değişiklik yok. Diğer yandan Ukrayna’ya asla bir barış veya ateşkes antlaşması çerçevesinde NATO’ya üye olma sözü verilmiş değil. Ancak uzun vadeli taahhüt ve geri dönüşü olmayan üyelik yolu halen geçerli ve biz bu köprüyü Wiesbaden’deki komuta merkezi aracılığıyla kuruyoruz" ifadelerini kullandı.
"Ukrayna konusunda tutum değişikliği söz konusu değil"
Müttefiklerin Ukrayna’ya sadece bu yılın ilk üç ayında 20 milyar euro destek taahhüdünde bulunduğunu belirten ve bu tutarın geçtiğimiz yılın tamamında 50 milyar euro seviyesinde olduğunu hatırlatan Rutte, "Bugün Ukrayna Savunma Temas Grubu toplantısı var ve bugün yeni taahhütler geleceğine de inanıyorum. Yani bu devam ediyor. Bir değişiklik söz konusu değil. ABD, Kanada ve Avrupa’daki tüm müttefikler dahil olmak üzere Ukrayna’nın savaşmaya devam edebilmesini ve bu korkunç çatışmanın kalıcı ve sürdürülebilir bir şekilde sona erdirilebilmesi için hepimiz birlik içerisindeyiz" şeklinde konuştu.
ABD Savunma Bakanı Hegseth bugünkü toplantıya katılmıyor
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Ukrayna Temas Grubu Toplantısına katılmamasının ABD’nin Ukrayna’ya olan desteğiyle çelişip çelişmediği yönündeki soruyu cevaplayan Rutte, Hegseth’in yarınki toplantıya katılacağını belirtti. ABD’nin toplantıda temsil edileceğini de vurgulayan Rutte, "Ukrayna ve Ukrayna’ya ilişkin ortak çabalarımız konusunda ABD, NATO’ya tam bir bağlılık içerisindedir. Bu konuda şüpheye yer yoktur" dedi. Rutte, toplantının Avrupa’da yapıldığını ve ABD’li yetkililerin her toplantıda yer almalarının mümkün olmadığını ifade etti.
"Ukrayna’yı NATO zirvesine davet ettim"
Ukrayna’nın Lahey’de düzenlenecek NATO zirvesindeki konumu ve bu zirveye davet edilmesine ilişkin bir soru alan Rutte, " Ukrayna’yı zirveye davet ettik, ben davet ettim, mümkün olan en kısa sürede daha fazla ayrıntı içeren programı yayınlayacağız. Bugün Savunma Bakanlarıyla birlikte Ukrayna Savunma Temas Grubu toplantısını yapacağız, yarın da NATO-Ukrayna Konseyi toplanacak. Bu tür toplantıları sürdürmeye ve koordinasyonu en üst düzeyde tutmaya devam edeceğiz. Zirve de bu çerçevede kesinlikle rol oynayacak. Tekrar söylüyorum, Ukrayna’yı ben davet ettim ve programı zamanında açıklayacağız. Neler olacağını göreceksiniz" dedi.
Örümcek Ağı operasyonunun Ukrayna’nın kendi meselesi olduğunu söyledi
Ukrayna’nın "Örümcek Ağı" operasyonu ile Rusya’nın stratejik hava gücünü hedef alması ve Kırım Köprüsü’ne saldırmasına ilişkin NATO’nun değerlendirmesinin ne olduğu yönünde soru alan Rutte, "Pazar günü yaşanan olaylar, elbette Ukrayna’nın kendi meselesidir. Unutulmaması gereken şey, Ukrayna’nın hedef aldığı sistemlerin Rusların Ukrayna’daki şehirler ve yerleşim yerlerinde yaşayan masum insanlara saldırmak için kullandığı sistemlerdi. Bu durum mutlaka not edilmeli" şeklinde konuştu.
"ABD’nin asker çekme yönünde bir planı yok"
Rutte, ABD’nin Avrupa’dan birliklerini çekme planlarına ilişkin bir soruya ise, "Şu an için ABD’nin asker çekme yönünde herhangi bir planı yok. Bildiğimiz tek şey, ABD’nin NATO’ya tamamen bağlı olduğu. Diğer yandan Avrupa’daki müttefikler ve Kanada’nın çok daha fazla savunma harcaması yapmasını bekliyorlar. Çünkü neden ABD savunmaya belirli bir oran ayırırken ittifakın geri kalanı daha düşük oranlar ayırsın?" şeklinde cevap verdi. ABD için Avrupa ve NATO’nun son derece önemli olduğunu vurgulayan Rutte, "Çünkü ABD’nin kendi topraklarında güvenliğinin sağlanabilmesi için güvenli bir Atlantik, güvenli bir Arktik bölgesi ve güvenli bir Avrupa elzemdir. Bu üç unsur, ABD için hayati önemde" ifadelerini kullandı.
"Cevabımız yıkıcı olur"
NATO’nun Baltık bölgesinde potansiyel bir Rus saldırısına hazır olup olmadığı yönünde soru alan Rutte, "Her türlü ihtimale karşı her zaman hazırlıklıyız ve Vladimir Putin’in böyle bir şeye kalkışması halinde cevabımızın yıkıcı olacağını bilmesi gerekir ve bunu biliyor. Bizim sağlamamız gereken şey, bu cevabın yalnızca bugün değil, 3, 5 hatta 7 yıl sonra da yıkıcı ve son derece etkili olarak kalmasıdır. İşte bu yüzden daha fazla harcama yapmamız gerekiyor" dedi. Rutte, "NATO topraklarının her bir karışını savunacağız. Beşinci Madde, yani bir müttefike yapılan saldırının hepsine yapılmış sayılması, sarsılmaz bir ilkedir. İster Putin, ister başka biri olsun, bu maddenin geçerli olmadığını düşünürse yanıldığını görecek ve bunun sonuçlarıyla yüzleşecektir" diye konuştu.
Rutte, Lahey’deki zirveye Ukrayna adına Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin mi davet edildiği, Zelenskiy’in zirvenin tamamında yer alıp yer almayacağı yönündeki bir soruyu ise cevapsız bıraktı. Rutte, zirve programın yakında paylaşılacağını söyledi.
