Ertaş:
KÜLTÜR SANAT 2.12.2025 12:05:27 0

Ertaş: "Dil birliği için coğrafya, halk, ülke ayrımı yapmadan "Büyük Türk Lügati" yazılmalı"

Ertaş: "Dil birliği için coğrafya, halk, ülke ayrımı yapmadan "Büyük Türk Lügati" yazılmalı"

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş Türk Devletler Teşkilatı’nın 34 harflik ortak alfabe çalışmasını desteklediğini belirterek coğrafyalardan, ülkelerden, halklardan bağımsız, büyük Türkçe lügatin tek eser olarak ortaya konması gerektiğini ifade ederek dil birliğini sadece alfabe birliği olarak ele almanın Türk birliğine beklenen faydayı sağlamayacağını söyledi.
TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, açıklamalarına şöyle devam etti: "Köklü tarihiyle, İslamla ve diliyle barışık dilbilimcilerin bir an evvel, Türkçemizin büyük lügatini yazması gerekmektedir. Kuran’ın terbiye ettiği Türkçe maalesef 19. ve 20. asırda dünya siyasî tarihinde yaşanan olaylar nedeniyle bir parçalanmışlık yaşamıştır. Terminoloji kaosuna sürüklenen Türkçe dilim dilim doğranmıştır: Anadolu Türkçesi, Rumeli Türkçesi, İstanbul Türkçesi, Osmanlı Türkçesi, Türkistan Türkçesi, Türk Lehçeleri, Türk Ağızları... Türk devletlerinde ve halklarında son yüz yılda sıkça yapılan elifba/alfabe değişiklikleri ve arayışlar bu kaosu derinleştirmiştir. Kiril ve Latin alfabeleri gibi alfabeler ve harf sayıları "ses bayrağımız" dediğimiz Türkçenin seslerini eksiksiz göstermekten uzak kalmıştır. Türkün ruhuna, mana ve hikmetine güncel alfabeler dar gelmektedir. Büyük Türk milletinin zengin söz varlığı güncel sözlük, derleme sözlüğü, ağızlar sözlüğü, lehçeler sözlüğü vb gibi çalışmalarla derlenip toplanmaya çalışılırken aslında iyice parçalanmıştır"
Gaspıralı İsmail Bey’in "Dilde, fikirde, işte birlik" ideali
İstanbul’da 20 asrın başında çıkan başta "Sebilürreşad" olmak üzere tarihi, siyasi ve edebî mecmuaların Kuzey Afrika’dan, Balkanlara, Anadolu’dan Türkistan’a tüm Türk coğrafyasında kolayca okunabildiğini hatırlatan Ertaş, " Gaspıralı İsmail Bey’in "dilde, fikirde, işte birlik" ideali bu bütünlüğün bozulmaya başladığı dönemde bir toparlanma ve kadim medeniyeti hatırlama refleksiydi. O vakit, ne yapılmalı? Türkçemize yeni libaslar, isimler bulma arayışını kenara koyup asrın başındaki kelime ve ses varlığımızı, günümüzdeki kelimeleri ekleyerek Kaşgarlı Mahmud’un 11. asırda yaptığı gibi "BÜYÜK TÜRKÇE LÜGÂT"i bir an evvel hazırlamalıyız. Bunun için: Latin alfabemize, ses varlığımızı eksiksiz gösterecek harfler eklenmeli ve derleme/tarama sözlüklerine kovulan kelimeler bu lügate taşınmalıdır. Türkçenin Afrika, Balkanlar, Anadolu, Kafkasya, Türkistan’daki söz ve ses varlığı tek bir lügatte toplanmalıdır. Bugün bize "dünya dili, bilim dili" dayatılan ve buna inanmamızı bekleyen cahil aydınlarımıza şunu sormak isterim: İngilizce neden bölük pörçük değil! Dünyanın her yerinde İngilizce ses ve kelime varlığı büyük oranda aynı. İngilizce sözlükler aynı... İngilizce dünyada Türkçe gibi ağız, lehçe, yerel, bölgesel gibi kelimelerin prangalarına vurulmuş mudur?" şeklinde konuştu.

Sarıyer’de kontrolden çıkan otomobil karşı şeritte...

Şarampole yuvarlanan kamyonetteki 2 kişi yaralandı...

Antalya Valisi Şahin: "Seralar ciddi hasar gördü, ...

Tuzla’da geri dönüşüm deposunda yangın

Sivas’ta yolcu midibüsü kara saplandı, mahsur kala...

Kontrolden çıkan otomobilin çarptığı tırın deposu ...

Şanlıurfa’da bağ evinde hırsızlık: 4 gözaltı

Sakarya, Türkiye’de ilk olan fuara ev sahipliği ya...

Şişli’de otomobili park edecekken dükkana daldı

Alanya’da ruhsatsız silah operasyonu

Kars’ta kurt dehşeti: Aç kurtlar 130 koyunu telef ...

Sakarya’da "Güne Bakan Cam Kırıkları" oyunu sahnel...

Edirne’de motosiklet sürücülerine trafik denetimi

Krikonun kayması ile otobüsün altında kalan genç t...

Antalya’da kar yağışı başladı, Alacabel beyaza bür...

2026’nın en iyi destinasyonlarına Kemer damga vurd...

Aracın çarptığı yaya yaralandı

Gaziantep’te evin bodrumundan 4 ruhsatsız silah çı...

Adıyaman’da, Göbeklitepe’deki ‘T’ şekilli taşların...

Bağcılar’da çekici dehşet saçtı: 4 yaralı

Elazığ’da hasarlı bina iş makinesiyle yıkıldı

8 milyon kaçak makaronla Sakarya’dan İstanbul’a yo...

Facia otelinin sahibi Halit Ergül’ün yeni bir usul...

Bursa’da minikler arkeolojiyi eğlenerek öğrendiler...

17 yıl hapis cezasıyla aranan şüpheli yakalandı

Mersin’de 6 kişinin içinde olduğu araç devrildi

Gaziantep’te yol verme kavgasında 2 kardeşi silahl...

Onlarca hırsızlık yaptı asayiş ekibinden kaçamadı

Trabzon Cumhuriyet Başsavcısı Sedat Çelik: "Kadına...

Yıkamak istediği traktör Kızılırmak’a gömüldü: İmd...

Niğde’de kaçakçılık operasyonu: 6 şüpheli yakaland...

Niğde’de bir haftalık asayiş ve güvenlik bilançosu...

Asansör boşluğuna düşen şahıs kurtarıldı

Salihli’de fotoğraf sanatçıları buluşuyor

ALTSO, Azerbaycan ile işbirliğine gidiyor

"Seçmen Lazım", "Şebbaz" ve "Kadınlık Bizde Kalsın...

Ordu’da bir haftada 14 binden fazla araç ve sürücü...

Ersel Apartmanı davasında 3 sanığa hapis

Ordu’da uyuşturucu operasyonlarında 2 tutuklama

Erzincan’da 19 kaçak göçmen yakalandı, 3 organizat...

Ankara’da eski eşini ağır yaralayan şahıs, kayınva...

Kontrolden çıkan otomobil takla attı

Bolu’da 139 şüpheliden 7’si tutuklandı

Lokantacı, çorba servisi tartışmasında iş yerine s...

Gazipaşa’da üç katlı evin ikinci katında yangın çı...

Av tüfeğini kontrol ederken yanlışlıkla kendini vu...

Ayvacık’ta sağanak yağış tarım arazilerini sular a...

Şef Giuseppe Mengoli ve piyanist Cem Babacan İstan...

Iğdır’da aranan 3 hükümlü yakalandı

Osmaniye’de 1 haftada 92 şüpheli yakalandı

Akşehir’de silah kaçakçılığı operasyonu: 6 tutukla...

Açılan mazgaldan düşen çocuk yaralandı

Morris Şinasi Çocuk Hastanesi yeniden Manisa’ya ka...

Yüzyılın soykırımı ilk kez kayda geçirildi

Khakimova cinayetinde korkunç detaylar: Genç kadın...

Çamura sapladıkları taksi sürücüsünü darp edip kaç...

Özbek kadının öldürüldüğü olaya ilişkin yeni görün...

Tonlarca betonun altında kaldılar: 1 işçi öldü, 2’...

Girdiği iş yerinden koltuk çaldı

Bolu’da 14 adrese uyuşturucu operasyonu: 3 tutukla...

Cinayet davasında sanığın eşi: "Maktul beni rahats...

Kocaeli’de köprü ayağına çarpan otomobilin sürücüs...

Mersin’de ev yangını: Bir ev kullanılamaz hale gel...

Kahramanmaraş’ta iş kazası: 1 yaralı

İDSO DenizBank Konserleri’nde Nil Venditti ve Jess...

İzmir’de otomobil kontrolden çıktı: 2 yaralı

İzmir’de 33 göçmen kurtarıldı, 17 göçmen yakalandı...

Kastamonu’da uyuşturucu operasyonu: 1 tutuklama

9.4° / 2.6°

Sarıyer’de kontrolden çıkan otomobil karşı şeritteki araçla çarpıştı: Kaza anı kamerada

Şarampole yuvarlanan kamyonetteki 2 kişi yaralandı

Antalya Valisi Şahin: "Seralar ciddi hasar gördü, bir kişi yaralandı"

Tuzla’da geri dönüşüm deposunda yangın

Sivas’ta yolcu midibüsü kara saplandı, mahsur kalanları muhtar kurtardı

Kontrolden çıkan otomobilin çarptığı tırın deposu patladı

Şanlıurfa’da bağ evinde hırsızlık: 4 gözaltı

Şişli’de otomobili park edecekken dükkana daldı

Alanya’da ruhsatsız silah operasyonu

Kars’ta kurt dehşeti: Aç kurtlar 130 koyunu telef etti

Edirne’de motosiklet sürücülerine trafik denetimi

Krikonun kayması ile otobüsün altında kalan genç toprağa verildi

Antalya’da kar yağışı başladı, Alacabel beyaza büründü

Aracın çarptığı yaya yaralandı

Gaziantep’te evin bodrumundan 4 ruhsatsız silah çıktı

Bağcılar’da çekici dehşet saçtı: 4 yaralı

Elazığ’da hasarlı bina iş makinesiyle yıkıldı

8 milyon kaçak makaronla Sakarya’dan İstanbul’a yola çıktı, yakalandı

Facia otelinin sahibi Halit Ergül’ün yeni bir usulsüzlüğü daha ortaya çıktı

17 yıl hapis cezasıyla aranan şüpheli yakalandı