Çiftçilerin korkulu rüyası olan kahverengi kokarca böceği için dünyada Amerika ve Kosta Rika’da geliştirilen feromonların üçüncüsü Sakarya Üniversitesi’ndeki profesörler tarafından geliştirildi. Tarımsal üretimin baş düşmanı haline gelen kahverengi kokarcaya karşı üretilen ve muadillerinden 5 kat daha etkili olduğu bilimsel tespitlerle ispatlanan yerli feromon tuzak "tutSAK" çiftçiye ilk kez 14 Mayıs Dünya Çiftçi Günü’nde teslim edildi. İstilayı yerinde bitirme, larva ile yumurtalarla mücadele ve toprağı yerinde zenginleştirme aşamalarıyla tutSAK, Larcex-H ve BIO-H olmak üzere 3 farklı ürün Sakarya Büyükşehir’in düzenlediği programda çiftçiyle buluşturuldu.
Türkiye tarımının en büyük tehditlerinden biri haline gelen kahverengi kokarca böceği, yerli bilim insanlarının geliştirdiği feromon teknolojisiyle artık daha güçlü bir şekilde kontrol altına alınabilecek. Sakarya Üniversitesi’nden bilim insanları tarafından geliştirilen cezbedici ve toplanma feromonları, Sakarya Büyükşehir Belediyesi’nin ‘14 Mayıs Çiftçiler Günü’ etkinliğinde üreticilere dağıtıldı. Kahverengi kokarcaya karşı üretilen yerli feromon tuzak "tutSAK"ın yanı sıra istilayı yerinde bitirme, larva ile yumurtalarla mücadele ve toprağı yerinde zenginleştirme aşamalarında etkili olacak Larcex-H ve BIO-H isimli 3 farklı ürün çiftçiyle buluşturuldu. ABD ve Kosta Rika’dan sonra dünyada üçüncü kez Sakarya Üniversitesi’ndeki profesörler tarafından geliştirilen ve muadillerinden 5 kat daha etkili olduğu bilimsel tespitlerle ispatlanan bu özel feromon, Türkiye’de ilk kez çiftçilerin kullanımına sunuldu.
Sakarya Büyükşehir ve Sakarya Üniversitesi (SAÜ) ortaklığında istilacı böceğe karşı yerli ve milli imkanlarla geliştirilen ‘TutSAK’ isimli feromon tuzak ile Larcex-H ve BIO-H 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü’nde düzenlenen törenle çiftçilere ilk kez dağıtıldı. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ali İhsan Yavuz ve Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar’ın öncülük ettiği proje için; Büyükşehir Belediyesi, SAÜ, Teknokent ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü arasında Afet Koordinasyon Merkezi’nde (AKOM) bir protokol imzalandı. Ardından dağıtım töreni gerçekleştirildi. Programa Sakarya Valisi Rahmi Doğan, SAÜ Rektörü Prof. Dr. Hamza AL, SAÜ Teknokent Genel Müdürü Doç. Dr. Yakup Köseoğlu, Sakarya Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Ali Şener Bayraktar, ilçe belediye başkanları, Muhtarlar Federasyonu Başkanı Erdal Erdem, ilçe ziraat odası başkanları, muhtarlar, meclis üyeleri, büyükşehir bürokratları, çiftçiler ve çok sayıda basın mensubu katıldı.
"Bu ürünler ile kimyasal kullanmadan, biyolojik mücadele sağlıyoruz"
Geliştirdikleri ürün hakkında bilgi veren SAÜ Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Zengin, "Kahverengi kokarca ile mücadele çerçevesinde, Ali İhsan Yavuz Bey ve Büyükşehir Belediye Başkanımızın talebiyle bir tuzak (trap) geliştirdik. İlk etapta sadece tuzak üretimi yaptık ancak bunun yeterli olmayacağı anlaşılınca iki farklı sıvı ürün daha geliştirdik. Bu ürünlerden biri, kokarcanın yumurta ve larvalarını etkisiz hale getiriyor. Diğer ürün ise tamamen faydalı toprak bakterilerinden oluşup, kokarcanın yumurtalarını yok ederken toprağı da iyileştiriyor. Bu üçlü ürün sistemiyle kimyasal kullanmadan etkili bir biyolojik mücadele sağlıyoruz" dedi.
"Bilimsel olarak test edildi ve raporlandı"
Projenin bilimsel olarak test edilerek raporlandığını, sonuçların ise başarılı olduğunu ifade eden Başkan Alemdar, "Pandemi zamanı toprağın, üretimin ne kadar değerli olduğunu gördük. Bu nedenle bizler sadece altyapı ve üstyapı hizmetini değil, üreticimize, çiftçilerimize her türlü desteği sağlayacağımızı söyledik. Kahverengi kokarca tarımsal üretim için şu anda en büyük tehdit. Özellikle fındık başta olmak üzere birçok ürüne zarar veren bu zararlıya karşı, üniversitemizle, bilim insanlarımızla beraber yaklaşık 6 aydır çalışıyoruz. Biri larvaları yok eden metal kompleks, biri topraktaki faydalı bakterileri içeren biyolojik ürün. Bu çalışma bilimsel olarak test edildi, raporlandı ve artık çiftçimizin hizmetine sunulacak düzeye geldi" diye konuştu.
"Amerika ve Kosta Rika’daki muadillerinden 5 kat etkili"
Alemdar, "Bu başarı sadece Sakarya’nın değil, tüm ülkenin meselesi olarak sahiplenildi. Valimiz, genel başkan yardımcımız, milletvekillerimiz, STK’larımız ve belediye başkanlarımız büyük destek verdi. Bu konuda artık çiftçimizin de bu süreci ciddiyetle ele alarak mücadeleye aktif katılması gerekiyor. Ürettiğimiz yerli ürün, dünyada sadece Amerika ve Kosta Rika’da olan muadillerinden 5 kat daha etkili. Kimyasal ilaçlarla değil, toprağı iyileştirerek, doğal yöntemlerle bu sorunun üstesinden geleceğimize inanıyorum. Bugün 14 Mayıs Çiftçiler Günü’nde bu yerli ve güçlü çözümü üreticimizle paylaşmaktan gurur duyuyorum" şeklinde konuştu.
"Sakarya çiftçisi artık bilimsel tespitle hareket edecek"
Alemdar, ayrıca çiftçinin ekim yapacağı alanların bilimsel olarak belirleneceği bir proje geliştirdiklerini ifade ederek, "Önemli bir karar aldık. Çiftçimizin ne zaman ne ekeceğini artık bilimsel verilerle belirleyeceğiz. Mobil toprak analiz sistemiyle tarlalara gidip yerinde inceleme yapacağız. Her bölgenin toprak yapısına göre hangi ürünün ne zaman ekilmesi gerektiğini çiftçimizle paylaşacağız. Bu çalışmalar, tarımsal verimliliği artıracak ve ülkemizin geleceğine güçlü bir katkı sunacaktır" ifadelerini kullandı.
"Bu ilaç kalıcı bir çözüm sunabilecek nitelikte"
Sakarya Valisi Rahmi Doğan ise, "Kahverengi kokarca, sadece ülkemizi değil, dünyanın birçok ülkesini etkileyen zararlı bir böcektir. Bu tehdide karşı Tarım Bakanlığımız öncülüğünde, il ve ilçe tarım müdürlükleri hem fiziki hem de biyolojik mücadele yöntemlerini bugüne kadar sürdürdü. Ancak bugün tanıttığımız ve üniversitemiz hocalarının geliştirdiği ürün, bu soruna kalıcı bir çözüm sunabilecek nitelikte. Sakarya Üniversitesi’ndeki bilim insanlarımız, yoğun bir çalışmayla bu önemli ürünü geliştirdiler. Hocalarımız, bu ürünü çok kısa sürede piyasaya sunulabilecek aşamaya getirdiler. Çiftçimize ve ülkemize hayırlı olsun" dedi.
"tutSAK", Larvex-H ve BIO-H nedir?
TutSAK kahverengi kokarca Feromonu: Kahverengi kokarcanın ergin bireylerini cezbederek biyoteknik mücadele sağlayan Tutsak, iki farklı feromonun sinerjik etkisiyle geliştirilmiş Türkiye’nin ilk yerli feromon tabanlı tuzağı. Çevre dostu yapısı sayesinde insan sağlığına, doğal dengeye ve faydalı böcek popülasyonuna zarar vermeden zararlının popülasyonunun kontrol altına alınmasına katkı sağlıyor. Larvex-H kahverengi kokarca larva ve yumurtaları ile mücadele: Türkiye’de ve dünyada ilk kez kahverengi kokarcanın larva ve yumurtalarına karşı doğrudan ve çevre dostu etkililik gösteren özgün formül. Kimyasal zehir kullanımını azaltan yapısıyla, çevreye, biyolojik dengeye ve insan sağlığına duyarlı yeni nesil bir biyoteknik çözüm sunuyor. BIO-H kahverengi kokarcada bakteri ile mücadele ise: Zararlının tüm evrelerinde etkili olan, tamamen doğal mikroorganizmalarla geliştirilen yeni nesil bir biyolojik mücadele ürünüdür. İçeriğinde bulunan doğa dostu ve toprağı zenginleştiren yeni nesil bakteriler sayesinde toprak sağlığını iyileştirmekte, ekosistem dengesi ve sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkı sağlamaktadır.
