Toplumda yaygın olarak görülen endokrin hastalıklardan biri olan guatr, tiroid bezinin büyümesiyle ortaya çıkıyor. Özel Hayat Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Murat Uzuner, guatr hastalığına dair belirtilerden tanıya, tedavi seçeneklerinden cerrahi gerekliliğe kadar önemli bilgiler paylaştı.
Guatrın boynun ön kısmında bulunan tiroid bezinin büyümesiyle geliştiğini belirten Uzm. Dr. Murat Uzuner, "Genellikle ağrısız bir şişlik ile kendini gösteren guatr, büyüklüğüne bağlı olarak yutma güçlüğü, nefes alma zorluğu ve boğazda baskı hissi gibi mekanik şikayetlere neden olabilir" dedi.
Hastalığın sadece fiziksel şikayetlerle sınırlı kalmadığını vurgulayan Op. Dr. Murat Uzuner, hormon üretimindeki dengesizliklerin de guatrın belirtilerini çeşitlendirdiğini söyledi. Bu belirtilerin arasında ses kısıklığı, kalp ritminde düzensizlik, kilo değişiklikleri ve aşırı yorgunluğun da yer aldığını dile getiren Uzm. Dr. Murat Uzuner, "Hipertiroidi durumunda metabolizma hızlanırken, hipotiroidide yavaşlar. Her iki durum da guatrın farklı yüzlerini oluşturur ve tedavi planlamasını doğrudan etkiler" şeklinde konuştu.
Tanı sürecinde biyopsi gerekebilir
Guatr tanısının fizik muayene ile başladığını belirten Op. Dr. Murat Uzuner, "Tanı sürecinde tiroid fonksiyon testleri (TSH, T3, T4) ve ultrason görüntülemesi oldukça yol göstericidir. Eğer nodül şüphesi varsa, ince iğne aspirasyon biyopsisi ile değerlendirme yapılabilir" dedi.
Guatrın diffüz ve nodüler olmak üzere iki ana türde görülebildiğini belirten Uzm. Dr. Murat Uzuner, diffüz guatrın tüm tiroid bezinin homojen olarak büyümesi, nodüler guatrın ise bir veya birden fazla nodül içermesiyle karakterize olduğunu kaydetti.
Guatr tedavisinde tek bir yaklaşım olmadığını vurgulayan Op. Dr. Murat Uzuner, "Basit guatrlarda iyot veya tiroid hormonu takviyesi yeterli olabilir. Ancak nodüler guatrlarda nodüllerin yapısı, büyüklüğü ve kanser riski mutlaka değerlendirilmelidir" diye konuştu.
Cerrahi hangi durumlarda gerekir?
Cerrahi türlerinin hastalığın yaygınlığına göre belirlendiğini söyleyen Özel Hayat Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Murat Uzuner, "Guatrın cerrahi tedavisi (tiroidektomi), özellikle büyük guatrın nefes alma ve yutma güçlüğü oluşturduğu, tiroid kanseri şüphesinin bulunduğu veya hormonların kontrol altına alınamadığı toksik guatr vakalarında devreye giriyor.Total tiroidektomi ile bezin tamamı çıkarılırken, bazı hastalarda sadece bir lobun alınması (lobektomi) yeterli olabilir. Ayrıca ameliyat sırasında ses tellerine giden sinirlerin korunması için gelişmiş teknikler kullanılır. Tiroid sinir monitorizasyonu sayesinde ses kısıklığı riski en aza indirilebiliyor" şeklinde konuştu.
Ameliyat sonrası yaşam: Takip şart
Cerrahi sonrası dönemde nadiren komplikasyonlar gelişebileceğini belirten Op. Dr. Murat Uzuner, bunların başında ses kısıklığı, kalsiyum düşüklüğü (hipokalsemi), enfeksiyon ve hormon yetersizliği gibi durumların geldiğini ifade etti ve "Tiroid ameliyatı sonrası hastalarımız ömür boyu tiroid hormonu kullanmak zorunda kalabilir. Ancak bu hormonlar düzenli takip ve doz ayarı ile yaşam kalitesini yüksek tutmak mümkündür" dedi.
