Aytmatov’un başyapıtı
KÜLTÜR SANAT 30.09.2025 15:22:36 0

Aytmatov’un başyapıtı "Cemile" Ortak Türk Alfabesi ile yeniden yayımlanıyor

Aytmatov’un başyapıtı "Cemile" Ortak Türk Alfabesi ile yeniden yayımlanıyor

Cengiz Aytmatov Enstitüsü tarafından Ortak Türk Alfabesi ile hazırlanan özel basım ’Cemile’ romanının tanıtımı MHP Genel Başkan Yardımcısı İlyas Topsakal tarafından gerçekleştirildi. Türkçeye ve alfabenin önemine vurgu yapan Topsakal, "Cengiz Aytmatov Enstitüsü olarak yalnızca edebiyatla değil, sanatın evrensel diliyle de Türk dünyasının birliğini taçlandırıyoruz" dedi.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli tarafından kurulan Cengiz Aytmatov Enstitüsü’nün hazırladığı Cengiz Aytmatov’un ünlendiği eseri ’Cemile’nin Ortak Türk Alfabesi ile özel basımının tanıtım toplantısı gerçekleştirildi. MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Cengiz Aytmatov Enstitüsü Başkanı İlyas Topsakal tarafından gerçekleştirilen başyapıt ’Cemile’nin Ortak Türk Alfabesi ile hazırlanan özel basımının tanıtım toplantısı MHP Genel Merkezi’nde düzenlendi.
Milletleri ayakta tutan gücün onların kültürleri olduğunu vurgulayan Topsakal, "Türk milleti binlerce yıllık tarihi boyunca kültürel değerlerine sarılarak varlığını korumuş, destanlarıyla, sanat eserleriyle, edebiyatıyla geleceğe yürümüştür. Bugün bu büyük miras, Türk Devletleri Teşkilatı’nın kurulmasıyla daha da kurumsallaşarak gönül köprüleriyle geleceğe taşınmaktadır" ifadelerini kullandı.

"Ortak alfabe girişimleri zorla kesintiye uğratılmıştır"
Türk edebiyatının ortak geçmişinin hafızası ve ortak geleceğin teminatı ve tüm insanlığın evrensel yazarı Cengiz Aytmatov’un başyapıtı ’Cemile’nin Türk milletini aynı satırlarda buluşturan kültür köprüsü olduğunu vurgulayan Topsakal, "Türk toplulukları arasında gönül bağlarını daha da kenetlemek amacıyla Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde düzenlenen toplantılarla ortak alfabe çalışmaları resmen başlatılmış, kısa süre içerisinde 34 harften oluşan Latin esaslı Türk alfabesi üzerinde mutabakata varılmıştır. Ortak alfabe her lehçenin ses ihtiyaçlarına göre belirlenmiş ve akabinde; Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan alfabelerini kendileri ses karşılıklarına göre oluşturmuş, bu kapsamda Kırgızistan da 29 harfi kabul etmiştir. Ortak alfabe düşüncesi, aslında çok daha köklü bir geçmişe dayanmaktadır. 1920’li yıllarda Sovyetler Birliği sınırları içinde yaşayan Türk halkları için Latin esaslı ’Yaalif’ adı verilen bir alfabe hazırlanmış, bu dönem Türk dünyasının ortak bir yazı sistemi arayışındaki en önemli dönüm noktalarından biri olmuştur. 1 Kasım 1928 tarihinde Türkiye’nin Latin harflerine geçişi, bu sürecin Türk dünyası genelinde yaygınlaşması için güçlü bir örnek teşkil etmiştir. Ne var ki, 1930’ların sonlarına doğru Sovyet yönetiminin uyguladığı baskılar sonucunda Türk topluluklarına farklı Kiril alfabeleri dayatılmış, böylece ortak alfabe girişimleri zorla kesintiye uğratılmıştır. Bu gelişme, Türk dünyasının kültürel bütünlüğüne vurulmuş en ağır darbelerden biri olmuştur" dedi.

"Cemile, Türk dünyasının ortak ruhunu yansıtan bir başyapıttır"
Türk alfabesinin sadece bir yazı sistemi değil, yüzyılı aşan bir kültürel idealin vücut bulmuş hali olduğunu dile getiren Topsakal, "Türk milletinin farklı coğrafyalarda yaşayan evlatlarını aynı kelimelerde buluşturacak, ortak edebiyatın ve ortak bilimin zeminini oluşturacak, sanatta ve kültürde tek bir yürek gibi atmamızı sağlayacaktır. Bugün gelinen noktada ortak alfabe, sadece harfleri değil; geçmişin mirasını, bugünün birliğini ve yarının ortak geleceğini birleştiren bir kültürel köprü haline gelmiştir. Bu köprünün ilk somut adımı ise, Cengiz Aytmatov’un ‘Cemile’ adlı ölümsüz eseriyle atılmıştır. Cemile, yalnızca Kırgız edebiyatının değil, bütün Türk dünyasının ortak ruhunu yansıtan bir başyapıttır. Bugün Cemile’nin ortak Türk alfabesiyle yayımlanması, yalnızca kültürel bir yayın değil; Türk halklarının birlikte okuduğu, birlikte hissettiği ve aynı geleceğe omuz omuza yürüdüğü bir dönüm noktasıdır. Cemile’nin aynı eserde hem Türkiye Türkçesi hem de Kırgız Türkçesinde belirlenen ortak alfabeyle yayımlanması geleceğe dair büyük bir anlam taşımaktadır. Bu adım, genç nesillerin ortak bir yazı üzerinden birbirini daha iyi anlamasına, ortak kimlik bilincinin güçlenmesine, eğitim ve bilim alanında iş birliklerinin artmasına ve kültürel mirasın tek bir ortak dille gelecek kuşaklara aktarılmasına hizmet edecektir" diye konuştu.

"Sanatın evrensel diliyle de Türk dünyasının birliğini taçlandırıyoruz"
Ortak Türk Alfabesi ve Cemile’nin buluşturduğu bu tarihi adımın Bozkır ruhunun yeniden dirilişi olduğuna dikkati çeken Topsakal, şu ifadeleri kullandı:
"Cengiz Aytmatov Enstitüsü olarak yalnızca edebiyatla değil, sanatın evrensel diliyle de Türk dünyasının birliğini taçlandırıyoruz. Liderimiz Devlet Bahçeli Beyefendi’nin himayelerinde; ’Ulu Bozkırın Ruhu - Türk Dünyası Ressamları Cengiz Aytmatov’u Anıyor’ adlı uluslararası resim sergimizin açılışını büyük bir gururla 3 Kasım tarihinde saat 19.00’da İstanbul Zorlu Performans Sanatları Merkezi’nde (Zorlu PSM) gerçekleştireceğiz. Bu sergi, yalnızca bir sanat etkinliği değil; gelenek ile geleceğin, söz ile imgenin, kelime ile fırçanın aynı zeminde buluştuğu bir kültür şölenidir. Türk dünyasının seçkin ressamları, Aytmatov’un felsefesini ve eserlerini tuvale taşıyarak Ulu Bozkırın ruhunu yeniden yaşatacaktır. Katılımınızla bu özel etkinlik, sadece bir anma değil; köklerimizdeki ortaklığın sanatla taçlandığı bir kardeşlik şöleni olacaktır."
Türk Dünyası’nın ortak alfabe kullanımının önemini vurgulayan MHP Genel Başkan Yardımcısı Topsakal, Türkiye’nin Latin Alfabesi’ne geçtiği dönemde Kırgız Türklerinin Manas Destanı’nı Latin Alfabesi ile yeniden yazarak Anadolu’daki Türklerden kopmamayı amaçladıklarını kaydetti.

"Bu merkezler lütfen boş oturmasınlar"
Alanında uzman akademisyenlerle kısa sürede eseri hazırladıklarını aktaran Topsakal, devlet kurumları ve STK’lara çağrıda bulunarak, "Buradan YÖK’e çağrım, her üniversitenin Türk Dünyası Araştırma Merkezleri var. Bu merkezler lütfen boş oturmasınlar. Orada bizim yüzlerce hocamız Türkistan’a gitti, Rusya’ya gitti geldi. Onlar bu konuda uzmanlar, proje yaptırsınlar. İkincisi Diyanet İşleri Başkanlığı’mız. Bu işler camilerde başlar ve oradaki eğitimlerde devam eder. Üçüncüsü STK’lar. STK’lar, vakıflar, dernekler artık boş iş yapmasınlar. İnsanlara hizmet ederken vatanına ve milletine faydalı iş yapsınlar. Dördüncüsü en son devlet kurumları Kültür Turizm Bakanlığı vasıtasıyla ister yapsınlar ister yapamasınlar. Devlet umurunda kültürel işler insana ve özgürlüğe aittir. Devletten her şey beklenmez, biz yapacağız onlar bizi takip edecekler" dedi.

Bingöl’de trafik kazası: 1 yaralı

Kaçak kazı yapan şahıslara suçüstü: 3 gözaltı

Parmağı bisiklet zincirine sıkışan çocuğu itfaiye ...

Çatıdan düşen bina yöneticisi hayatını kaybetti

Kahramanmaraş’ta metruk evde yangın

Beylikdüzü E-5’te iki araç çarpıştı: 1 yaralı

Edirne’de ters yöne giren alkollü sürücü kaza yapt...

Yücel Arzen Hacıoğulları Amasya’da öğrencilerle sa...

Bursa’da motosiklet yayalara çarptı: 1’i ağır 2 ya...

Elektrikli bisikletle uçuruma yuvarlanan genç haya...

Elazığ’da silahlı kavga: 2 yaralı

Takla atan otomobilin sürücüsü yaralandı

Bursa’da halk minibüsü anne ve kızına çarptı: 2 ya...

Ters dönen otomobildeki 2 kişi yaralandı

Kırıkhan’da trafik kazası: 6 yaralı

Balıkesir Çevre Yolu’nda takla atan otomobil yan y...

Kartal’da İETT otobüsü binaya çarptı: 6 yaralı

Tokat’ta 4 saattir haber alınamayan genç uçuruma y...

Devrilen otomobilin altında kalan sürücü itfaiye e...

Kırşehir’de kaçak tütün operasyonu

Arabanın içinde bıçaklandı, "Kaçmasaydım beni öldü...

Kuş beslerken çatıda mahsur kalan gençleri itfaiye...

Yüksekova’da 30 kilo Skunk ele geçirildi: 2 şüphel...

Tartıştığı erkek arkadaşını banyoda bıçaklayarak ö...

Fatih’te istinat duvarı çöktü

Gaziantep’te bıçaklı kavga: 1 ölü, 1 ağır yaralı

İzmir-İstanbul Otoyolu’nda zincirleme kaza: 1 ölü,...

Erzincan İl Jandarma Komutanlığı’nın 2025 yılı faa...

Aspiratörden çıkan yangın panikletti

İstanbul’da 22 yıl önce işlenen cinayetin hükümlüs...

Kozan’da uyuşturucu sattığı öne sürülen şüpheli tu...

Sinop’ta kamyonet devrildi

İzmir’de pikap traktöre arkadan çarptı: 2 yaralı

Kontrolden çıkan kamyonet şarampole yuvarlandı: 3 ...

Otomobil ile çarpışan motosiklet sürücüsünün bacağ...

Başkentte kar ve karla karışık yağmur etkili oldu

Kayıp göçmenin cansız bedeni Ayvalık’ta bulundu

Tokat’ta kan donduran baba cinayetinde cenaze topr...

Eskişehir’de 27 yaşındaki gencin şüpheli ölümü ara...

Osmaniye’de turp yüklü kamyon dereye devrildi

Osmaniye’de kontrolden çıkan otomobil devrildi

Erbaa’da ahırda çıkan yangın eve sıçradı

İzmir’de 33 dosyadan aranan hükümlü yakalandı

Ehliyetsiz ve alkolü sürücü ters şeride girerek ka...

Samsun’da narkotik operasyonu: 4 gözaltı

Hozat’ta jandarmadan kış mesaisi

SDG’den kurtarılan Şeyh Maksud mahallesinden 400 t...

Manisa’da iş yerindeki yangın mahalle sakinlerine ...

Siirt’te mahsur kalan minibüs kurtarıldı

SDG’nin Halep’teki saldırılarında can kaybı 24’e y...

Siirt’te otomobilin yayaya çarptığı anlar kameraya...

Adıyaman’da otomobil şarampole yuvarlandı: 3 yaral...

Fatih’te otomobil yol ortasında alevlere teslim ol...

Sarıgöl’de fırtına etkili oldu

Ehliyet sınavında kopya düzeneğiyle yakalandılar

Ressam Cenk Mısırlıoğlu, SANKO Sanat Galerisi’nde ...

Marmaris Orman İşletme Müdürlüğü’nden yürüyüş yoll...

Beyoğlu’nda bir kadın fırtınada devrilen tabelanın...

Trafik kazasında yaralanan sürücü aylar sonra haya...

Beylikdüzü’nde 2 daireyi su bastı: Bina boşaltıldı...

Şanlıurfa’daki tüp patlamasında hayatını kaybeden ...

Sinop’ta otomobiller çarpıştı: 1 yaralı

Kar ve buzda yürümenin altın kuralları

Diyarbakır’da ev yangını: 2 kişi dumandan etkilend...

Semercilik mesleği Kahramanmaraş’ta yok olma nokta...

Seyir halindeki pikap alev aldı

Alkollü ve ehliyetsiz sürücü polisten kaçarken kaz...

Antalya’da çatı uçtu, aracın üzerine tabela devril...

5° / 3.2°

Bingöl’de trafik kazası: 1 yaralı

Kaçak kazı yapan şahıslara suçüstü: 3 gözaltı

Parmağı bisiklet zincirine sıkışan çocuğu itfaiye kurtardı

Çatıdan düşen bina yöneticisi hayatını kaybetti

Kahramanmaraş’ta metruk evde yangın

Beylikdüzü E-5’te iki araç çarpıştı: 1 yaralı

Edirne’de ters yöne giren alkollü sürücü kaza yaptı: 2 yaralı

Bursa’da motosiklet yayalara çarptı: 1’i ağır 2 yaralı

Elektrikli bisikletle uçuruma yuvarlanan genç hayatını kaybetti

Elazığ’da silahlı kavga: 2 yaralı

Takla atan otomobilin sürücüsü yaralandı

Bursa’da halk minibüsü anne ve kızına çarptı: 2 yaralı

Ters dönen otomobildeki 2 kişi yaralandı

Kırıkhan’da trafik kazası: 6 yaralı

Balıkesir Çevre Yolu’nda takla atan otomobil yan yattı: 2 yaralı

Kartal’da İETT otobüsü binaya çarptı: 6 yaralı

Tokat’ta 4 saattir haber alınamayan genç uçuruma yuvarlanmış halde bulundu

Devrilen otomobilin altında kalan sürücü itfaiye ekiplerince çıkarıldı

Kırşehir’de kaçak tütün operasyonu

Arabanın içinde bıçaklandı, "Kaçmasaydım beni öldürürdü" dedi